Tag Archive: kahirapan


Sinulat ni Benedick N. Damaso

(Ang kwentong ito ay hango sa tunay na katauhan ni Joy Piso. Bagamat  hindi na natin nakikita si Joy Piso, marami pa ring tulad niya ang ating nakasasalamuha sa araw-araw. Ikaw? May nagawa ka na ba para matulungan ang mga katulad niya?)

 

Payat, maiksi ang buhok, may mga butlig butlig sa braso at paa, pagala-gala, kinaaawaan ngunit kadalasa’y pinandidirihan, nanlilimos, humihingi ng piso.

Siya si Joy Piso kung tagurian ng mga tao. Akala ko noong una, piso talaga ang apelyido nya, yun pala, halaw lang pala ito sa madalas mamutawi sa kanyang bibig tuwing ilalatag niya ang kanyang mga kamay.

“Piso mo nga!”

Ito ang bukambibig niya sa kahit sinong makasalubong. Noong una, hindi ko masyadong pinagtutuunan ng pansin at isip si Joy Piso. Katwiran ko, sino ba siya para pag-aksayahan ko ng aking panahon. Hindi naman ako taga-DSWD, lalong hindi kami mayaman na kayang magtatag ng foundation.

Pero isang pangyayari ang nagbunsod sa akin na magkainteres sa kanya. Palabas ako noon ng paaralan ng makita ko si Joy Piso. Bigla na lang  niya akong hiningan ng piso. Ewan ko ba pero bigla ko na ang dinukot ang natitirang piso sa aking bulsa at ibinigay sa kanya. Tuwang tuwa siya, bakas ko sa kanyang mukha ang kasiyahan sa pisong ibinigay ko.May mabibili na naman siya ng kanyang makakain, naisip ko. Pero bigla akong natigilan ng mahulog niya ang pisong ibinigay ko sa kanya, tumilapon ito at gumulong sa kalye na naging dahilan upang habulin niya ito sa gitna ng mga rumaragasang sasakyan. Muntik na siyang masagasaan kundi lang nakapagpreno ang mamang driver.

Tigagal ako sa aking nasaksihan. Hindi ko lubos maiisip na ganun pala kahalaga sa kanya ang pisong iyon, na kahit pati buhay nya ay handa nyang isugal.

Nagsimulang umusbong ang aking interes sa kanya. Tinatanong ko ang aking sarili kung bakit sya nagkaganun, ano ang mga pangyayari sa kabila ng kanyang buhay pagala-gala? May pamilya pa ba siya? May pangarap pa ba sya? Masaya kaya sya? Nalulungkot din ba siya?

Sabi ng matandang kapitbahay namin, matalino raw si Joy Piso subalit dahil dito ay nabaliw siya. Hindi ko naman lubos na mapaniwalaan ang mga sinabing ito ni Lola Elang kasi pakiwari ko ay hindi naman talaga baliw si Joy. Sabi ng iba, inampon raw siya ng isang mayamang mag-asawa noong siya ay bata pa. Mayaman daw ang mga ito, naranasan daw ni Joy ang magbuhay mayaman, nung umalis papuntang Amerika ang mga nag-ampon sa kanya, may binilinan daw na tagapagalaga kay Joy, maganda pa rin naman daw ang buhay niya noon, pero mula ng mamatay ang nag-aalaga sa kanya, naging palaboy-laboy na siya, wala na ang mga dating kaibigan niya noong siya  ay may  pera  pa.

Ngayon, mag-isa na lang siyang bumubuhay sa kanyang sarili, kung saan saan natutulog, kung kani-kanino humihingi ng piso at pagkain para lang mabuhay. Hanggang sa makahanap siya ng tirahan sa isang matandang nag-iisa, pinatuloy sya sa kanyang bahay at dito na sya tumitira.

Marami pang kwento ang naririnig ko tungkol sa kanya. Sabi ng iba,  may anak daw sya. Nabuntis daw sya ng isang drug addict na sinamaham niya. Isinilang nya ang bata pero pagkatapos non ay kinuha ito sa kanya at bumalik sya rito sa Castillejos.

Hindi ko alam kung totoo ang mg kwento-kwentong ito tungkol sa kanya, kaya nga naging isang hamon sa akin ang alamin mismo  kay Joy kung tooto nga ba ito.

Dumating ang aking pagkakataon, minsan nakasabay ko sa paglalakad si Joy. Gaya ng dati, hinihingan na naman ako ng piso. Sabi ko sa kanya, hindi lang piso ang ibibigay ko sa kanya kung sasagutin nya ang mga tanong ko. Pumayag naman sya.

Pinaulanan ko sya ng aking mga tanong. Tinanong ko kung totoo ang mga nababalitaan ko.

Ano ang pangalan mo? Ilang taon ka na? Totoo bang mayaman ka dati? Paano ka naghirap? Anong pakiramdam ng isang katulad mo?  Nalulungkot ka rin ba? Masaya ka ba kung minsan? Tooo bang nagbuntis ka raw at nagkaanak?

Madami akong tinanong sa kanya pero iling lang ang naisagot nya sa akin. Naramdaman ko na lang na parang may bumara sa lalamunan ng dating madaldal na si Joy. Hindi ko matukoy pero alam ko at ramdam kong may nasaling ako sa kanyang damdamin. Iniba ko ang aking tanong.

May pangarap ka pa ba? Matagal bago niya ako sinagot.

“Dapat pa bang mangarap ang isang katulad ko?”

Balik tanong niyang sagot sa akin sabay lakad palayo. Mabilis siyang lumayo sa akin sabay sabing sinungaling daw ako dahil ang dami ko raw tanong hindi ko naman daw sya bibigyan ng piso.

Nakalayo na siya pero sisusundan ko pa rin sya ng tingin. Dinukot ko ang limang piso sa aking bulsa. Talagang ibibigay ko naman sa kanya ito pero nakalayo na siya. Gusto ko sanang habulin siya para ibigay ang limampisong hawak ko pero napakalayo na niya.

Kaninang umaga, naririnig ko si nanay. Nagrereklamo siya sa taas ng mga bilihin. Kagagaling niya sa palengke, nabanggit niya si Joy Piso, sabi ni inay, hindi na raw nanghihingi ng piso si Joy dahil ang hinihingi na niya ay limampiso na.

Muli kong naalala ang pag-uusap namin ni Joy, naisip ko, hindi lang pala kami ang apektado ng krisis, ng pagtaas ng bilihin, ng kahirapan. Pati pala si Joy ramdam rin ang kahirapan.

Joy Piso dati, ngayon ay Joy Limang Piso na. Joy, ibig sabihin ay ligaya. Pero mukhang malayo sa katotohanan ang pangalan ni Joy sa nararanasan niya.

Muli kong hinawakan ang limang pisong nasa bulsa ko pa rin. Bukas, kapag nakita ko siya, ibibigay ko ang limang pisong ito sa kanya nang maramdaman naman niyang maging maligaya kahit sandali lang kapag ibinigay ko ang aking limang pisong pinakaaasam-asam niya.

Advertisements

pitong taong WALANG GLORIA

(Mula sa mata at karanasan ng isang bata, isang paglalarawan, pagsasalaysay, pagbubuod sa mga panahong umalis ang kanyang minamahal na nanay Gloria para mangibang bansa sa panahon ding ang pangulo ng bansa ay isa ring Gloria. Unang nalathala sa pahayagang pampaaralan na “BINHI,” Hunyo-Oktubre 2008 na isyu. Ang paghuhusga ay iniiwan ko sa mga mambabasa)

Pitong taong gulang ako nang mangibang bansa si nanay. Pitong taon na siya duon. Pitong taon na rin si Pangulong Gloria sa Malakanyang. Sabi ng mga kabarangay namin, pitong taon na raw silang hindi nakatitikim ng glorya, pitong taon taon na rin naming hindi kapiling si nanay Gloria.

Hindi lingid sa aming magkakapatid kung bakit kailangang mangibang bansa si nanay. Noong una, nahihirapan kaming sa pagkawala ni nanay, nahihirapan kami dahil sa nasanay kaming nandiyan lang siya palagi, pero wala naman kaming magagawa kundi ang intindihin, unawain at tanggapin ang katotohanan.

Lumipas ang mga taon, ramdam namin ang bunga ng paghihirap ni nanay. Naranasan naming magpasko ng may masarap na pinagsasaluhan. Ang dati’y maliit naming bahay ay lumaki at naging kongkreto. Nakapag-aaral na rin kaming magkakapatid na hindi inaalala kung may babaunin ba kami sa pagpasok.

Umaasenso na nga ang aming buhay pero kabaligtaran naman ito ng aming mga kapitbahay at kabarangay.
Habang kami ay umaangat sa buhay, tila naman unti-unting lulumubog sa kahirapan ang aming mga kabarangay dahil sa pagtaas ng halaga ng mga bilihin. Yung iba ay natanggal sa trabaho, at yung iba ay napipilitan ng gumawa ng hindi maganda para lang may makain.

Ilang beses ko na ring narinig ang mga himutok nila.

Sabi nila, lalo raw silang naghirap ng maging pangulo si GMA, ang gloryang inasahan daw nilang malalasap ay hindi nangyari. Naiinggit raw sila sa amin at napakasuwerte raw namin.
Napapailing ako kapag naririnig ko ang mga litanya nilang ito.

Paano ko ba ipaliiwanag sa kanila na mali ang kanilang inaakala? Paano ko ba ipaiintindi sa kanila na higit sa kanila, na higit sa sinupaman, kami ang mas nawalan ng glorya sa pag-alis ng aming nanay Gloria? Gusto kong sabihin sa kanila na hindi ko ipagpapalit ang marangyang buhay na tinatamasa ko ngayon kung ang kapalit naman nito ay ang nanay Gloria ko.
Pitong taon na raw silang hindi nakakatikim ng glorya, pare-pareho lang naman kami a. Sabi pa ng aming mga kabarangay, siguro sa 2010, kapag umalis na si Pangulong Gloria sa Malakanyang, saka palang sila aasa ng glorya.


Noong huli kaming mag-usap ni nanay Gloria sa telepono, sabi niya, dalawang  taon na lang daw siya duon, baka sa 2010 ay uuwi na siya ng bansa para magkakasama-sama kaming magkakapamilya.

Hay, dalawang taon pa akong maghihintay, dalawang taon pa rin ang ipaghihintay naming magkakabarangay sa gloryang pinakaaasam-asam namin.